Even een vinkje zetten, of is de RI&E meer?

De Risico Inventarisatie & Evaluatie, kortweg de RI&E, is vanuit de Arbowet sinds 1994 wettelijk verplicht voor alle werkgevers (met uitzondering van ZZP’ers). Zoals de naam al doet vermoeden, begint een RI&E met een inventarisatie van de bestaande risico’s op de werkplek(ken). Hierbij wordt gekeken naar de fysieke risico’s en ergonomie, psychosociale risico’s, veiligheidsrisico’s en omgevingsrisico’s. 

Deze risico’s worden geëvalueerd: hoe groot is de kans op een risico, wat zijn de mogelijke gevolgen, hoeveel werknemers zullen er hinder van ondervinden, etc. Dit helpt bij het stellen van prioriteiten in het Plan van Aanpak. Dit is eigenlijk een to-do list: welke risico’s moeten voorkomen of verminderd worden? Hoe gaan we dat doen? Wie zijn daarbij betrokken? En wat kost dat? Belangrijk is hierbij aan te geven op welke termijn je van plan bent deze maatregelen te implementeren. Als deze stappen doorlopen zijn, kan de RI&E worden getoetst door een gecertificeerde arbodienst of deskundige. Of dit nodig is, hangt af van de hoeveelheid werknemers in de organisatie. 

3 veel voorkomende misvattingen over de RI&E 

De RI&E verloopt dus volgens vooraf bepaalde stappen, maar leidt tot een dynamisch document en stopt dus niet na toetsing. De adviseurs en arbeidshygiënisten van Kader verzorgen en ondersteunen al jaren bij RI&E’s in uiteenlopende branches en komen daarbij heel verschillende situaties tegen. De drie meest voorkomende misvattingen: 

1. “Als de RI&E getoetst en goedgekeurd is, zijn we de komende jaren klaar” 

Sommige werkgevers zien de RI&E als een goede wijn, die jaren moet rijpen. In de praktijk is het echter beter te vergelijken met een pak melk: beperkt houdbaar – zeker als je het pak melk na aankoop buiten de koelkast laat staan en er niets mee doet. 

Tip: Onthoud dat de RI&E een dynamisch document is. Houd bij welke maatregelen genomen zijn en welke risico’s dus voorkomen zijn, maar ook welke risico’s nieuw zijn ontstaan na bijvoorbeeld snelle organisatiegroei of aanschaf van nieuwe machines. 

2. “Als de RI&E is goedgekeurd, mag ik er niet meer aan komen” 

Deze misvatting ligt in het verlengde van de vorige. Sommige werkgevers denken dat alleen de specialisten die de RI&E begeleiden en goedkeuren hier mee mogen werken. Dat is juist niet het geval; zij hebben meer ervaring met RI&E’s en diverse branches, maar jij kent de organisatie het beste. 

Tip: Opvolging geven aan de RI&E gaat het makkelijkste als deze draagvlak heeft in de organisatie. Betrek medewerkers en directie al in een vroeg stadium, vraag hen mee te denken over en geef samen uitvoering aan de te nemen maatregelen. Gebruik je gezonde verstand, dan kom je al een heel eind met de RI&E! 

3. “Je komt toch alleen een vinkje zetten, of ga je echt wat doen?” 

Onderdeel van de RI&E is een checklist, en bijbehorende compliance (en dus vinkjes) hoort er zeker bij. Toch is juist het in scenario’s kunnen denken erg belangrijk om het meeste uit de RI&E te halen. 

Tip: Een goede RI&E opstellen kost tijd, van inventarisatie tot uiteindelijke toetsing en daarna opvolging. Neem deze tijd en breng alle risico’s en bijbehorende maatregelen eerlijk in kaart. Als je gaat koken heb je toch ook meer aan een kookboek met duidelijke recepten dan een ‘lekker weglezende’ roman? 

Geen (actuele) RI&E, wat nu? 

Het ontbreken van een RI&E kan hoge boetes tot gevolg hebben. Het wel hebben van een RI&E, maar daar nooit meer naar hebben omgekeken ook. Je gaat er niet van uit dat er iets misgaat, maar mocht er toch een bedrijfsongeval plaatsvinden, dan zal de Nederlandse Arbeidsinspectie toetsen of dit risico bekend was, is opgenomen in uw RI&E en welke maatregelen je hebt genomen om dit risico weg te nemen of te verkleinen. Blijkt dus dat je bijvoorbeeld vier jaar geleden wel geconstateerd hebt dat er een risico is, maar heb je daar niets mee gedaan, dan zijn de rapen gaar. De Inspectie mag dan bijvoorbeeld het werk stil leggen, maar kan je ook van een fikse boete voorzien. 

Jij wilt toch ook dat jouw medewerkers aan het einde van de dag gezond en veilig naar huis gaan? 

Een RI&E opstellen en opvolgen kan veel werk met zich meebrengen. Waar moet je beginnen? De adviseurs van Kader denken graag met je mee. Neem vrijblijvend contact op voor meer informatie.